Dostawa z montażem – jak ją rozliczyć w VAT?

dostawa z montazem

Na gruncie VAT możesz mieć do czynienia z różnymi typami transakcji, np. WDT, eksportem towarów albo sprzedażą krajową. Tego rodzaju transakcje są nam dobrze znane bowiem musimy je wykazać np. w deklaracji VAT.

Dostawa z montażem nie jest wyszczególniona w JPK jako odrębny typ transakcji. Niemniej jednak przewidziano dla niej szczególny sposób rozliczeń, który nierzadko rodzi problemy.

Sprawdź kiedy ma miejsce dostawa z montażem i w jaki sposób należy ją rozliczać.

Kraj opodatkowania dostawy z montażem

W ramach unijnego systemu VAT przewidziano szczególny sposób określania miejsca opodatkowania tego rodzaju dostawy.

Sprzedaż krajowa podlega VAT w państwie, w którym towary znajdują się w momencie dostawy.

Przy WDT albo eksporcie towarów miejscem opodatkowania dostawy jest kraj, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy.

Dla dostawy z montażem przewidziano natomiast szczególną regulację, której brzmienie jest następujące:

Miejscem dostawy towarów jest w przypadku towarów, które są instalowane lub montowane, z próbnym uruchomieniem lub bez niego, przez dokonującego ich dostawy lub przez podmiot działający na jego rzecz – miejsce, w którym towary są instalowane lub montowane; nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem.

Art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

A zatem dostawa z montażem podlega VAT w państwie, w którym towary są instalowane lub montowane.

Co rozumiemy przez dostawę z montażem?

Dostawa z montażem to transakcja, w ramach której sprzedajesz towar wraz z jego montażem.

Traktujesz takie świadczenie jako kompleksowe. A zatem nie rozbijasz transakcji na odrębną dostawę towaru i świadczenie usług montażowych. Traktujesz całość jako dostawę towarów.

W ustawie o VAT nie zawarto żadnej definicji dostawy z montażem. Jedyne wskazówki co do sposobu rozumienia tej transakcji odnajdziemy w wyżej cytowanym art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Wskazano w nim bowiem, że nie uznaje się za instalację lub montaż prostych czynności umożliwiających funkcjonowanie montowanego lub instalowanego towaru zgodnie z jego przeznaczeniem.

Aby zatem potraktować sprzedaż towaru wraz z montażem za dostawę z montażem, to instalacja danego towaru nie może polegać na prostych czynnościach. Chodzi o takie, które nie wymagają specjalistycznej wiedzy i fachowych umiejętności.

Przykłady

Poniżej przykład, w którym moim zdaniem nie mamy do czynienia z dostawą z montażem:

Na zlecenie kontrahenta czeskiego produkujesz tzw. skruber – urządzenie przemysłowe, służące do absorpcji niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz. Urządzenie masz dostarczyć do fabryki znajdującej się w Czechach. Twoi pracownicy dokonają jego montażu. Niemniej jednak polegał on będzie jedynie na przytwierdzeniu nóg urządzenia do betonowych wsporników za pomocą odpowiednich śrub.

Wydaje się, że tego rodzaju czynności montażowe nie wymagają specjalistycznej wiedzy ani fachowych umiejętności. W związku z tym nie traktowałbym takiej transakcji jako dostawy z montażem.

Tutaj natomiast przykład, gdy kwalifikacja transakcji jako dostawy z montażem byłaby zasadna:

Jesteś wykonawcą linii produkcyjnych wykorzystywanych w przetwórstwie spożywczym. Twój klient z Ukrainy zamówił u Ciebie taką linię produkcyjną wraz z montażem. Do jej instalacji wysyłasz odpowiednio wykwalifikowanych pracowników, którzy są w stanie nie tylko zespolić poszczególne elementy w całość i przytwierdzić je do podłoża. Odpowiadają również za przygotowanie poszczególnych części urządzenia do pracy (np. uzupełnienie oleju), poprowadzenie odpowiedniej instalacji elektrycznej, wgranie i przetestowanie oprogramowania sterującego.

Przeprowadzenie takiego montażu wymaga specjalistycznej wiedzy i umiejętności, a w szczególności znajomości budowy i sposobu działania montowanych urządzeń. Wydaje się więc, że tego typu transakcję powinniśmy zakwalifikować jako dostawę z montażem.

Jak rozliczyć dostawę z montażem jeżeli jestem sprzedającym?

Gdy jesteś sprzedającym, to traktujesz taką transakcję jako odpłatną dostawę towarów.

Pamiętaj, że w każdym przypadku, gdy określasz sposób opodatkowania dostawy, to w pierwszej kolejności ustalić musisz miejsce (tj. kraj), w którym podlega ona opodatkowaniu VAT.

Montaż towarów w Polsce

Jeżeli sprzedajesz towar, który będziesz montować na rzecz klienta w Polsce, to taka dostawa będzie podlegała VAT w Polsce. W takim przypadku opodatkowujesz dostawę wg stawki VAT właściwej dla sprzedawanego towaru. A zatem rozpoznajesz odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.

Jednocześnie nie ma znaczenia kto jest nabywcą towarów. Niezależnie czy jest to polski podatnik, podatnik unijny, spoza Unii albo konsument, to ciąży na Tobie obowiązek opodatkowania świadczenia w Polsce wg odpowiedniej stawki VAT.

Montaż towarów poza Polską

Jeżeli sprzedajesz towar w ramach dostawy z montażem, a jego zainstalowanie ma miejsce poza Polską, to dostawa podlega VAT w państwie, w którym odbywa się ten montaż.

Tutaj również nie ma znaczenia kto jest nabywcą towaru, patrzymy bowiem na to gdzie towar jest montowany.

W takim przypadku nie deklarujesz transakcji jako dostawy krajowej, lecz jako dostawę towarów poza terytorium kraju.

Nie ma znaczenia czy krajem montażu jest państwo UE lub spoza UE. Transakcja ta nie stanowi ani WDT ani eksportu towarów, lecz odrębną kategorię – dostawę z montażem, którą wykazujemy jako dostawę towarów poza terytorium kraju.

W cz. ewidencyjnej JPK podstawa opodatkowania z tego tytułu będzie podlegała wykazaniu w polu K_11.

Dodatkowo, jako sprzedający, powinieneś zweryfikować przepisy obowiązujące w państwie, w którym towary są montowane.

Z tych przepisów może bowiem wynikać, że:

  • ciąży na Tobie obowiązek rozliczenia VAT i że musisz się tam zarejestrować do celów VAT;
  • zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca towarów (w ramach odwrotnego obciążenia).

Jak udokumentować fakturą sprzedaż poza Polską?

Sposób fakturowania różni się w zależności od tego czy państwem montażu jest kraj UE, czy też spoza UE.

Faktura przy montażu w Unii Europejskiej

Jeżeli towar montujesz w państwie z UE i zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca towarów (w ramach odwrotnego obciążenia), to musisz wystawić fakturę zgodnie z polskimi regulacjami. Wynika to z art. 106a ust. pkt 2 lit. a w zw. z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Wówczas wystawiasz fakturę bez stawki i kwoty VAT. Transakcja bowiem nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Często w takich przypadkach faktura oznaczana jest skrótem ,,NP”.

Dodatkowo na fakturze powinieneś zastosować oznaczenie „odwrotne obciążenie”.

Na temat tego typu faktury przeczytasz też we wpisie Faktury dokumentujące transakcje niepodlegające VAT w Polsce (VAT NP).

Jeżeli natomiast jesteś zarejestrowany do VAT w państwie UE, w którym ma miejsce montaż i zgodnie z przepisami tam obowiązującymi ciąży na Tobie obowiązek rozliczenia VAT w tym państwie (jako sprzedającym), to w takim przypadku nie wystawiasz faktury zgodnie z polskimi regulacjami.

Wówczas do rozliczenia transakcji stosujesz przepisy obowiązujące w tym państwie UE (włącznie z tymi dotyczącymi fakturowania).

Faktura przy montażu poza Unią Europejską

Jeżeli dokonujesz dostawy z montażem poza UE, to zawsze musisz wystawić fakturę. Nie ma znaczenia czy zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca, czy rozliczasz podatek w ramach rejestracji w tym państwie. Wynika to z art. 106a pkt 2 lit. b w zw. z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Wówczas wystawiasz fakturę bez stawki i kwoty VAT. Transakcja bowiem nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Często w takich przypadkach faktura oznaczana jest skrótem ,,NP”.

Dodatkowo na fakturze powinieneś zastosować adnotację „odwrotne obciążenie”. Przy czym teoretycznie nie musisz jej umieszczać jeżeli to Ty, jako sprzedający, rozliczasz podatek w państwie montażu towarów.

Jak rozliczyć dostawę z montażem jeżeli jestem kupującym?

Jak wskazano wyżej, dostawa z montażem podlega VAT w państwie, w którym towar jest montowany.

Jeżeli więc nabywasz towar w ramach tego rodzaju dostawy i jest on montowany w Polsce, to cała transakcja podlega VAT w Polsce.

W takim przypadku musisz zweryfikować kto jest dostawcą towaru. Jeżeli jest to polski czynny podatnik VAT, to otrzymasz fakturę z wykazanym VAT. Nie ciążą na Tobie wówczas żadne dodatkowe obowiązki związane z rozliczeniem transakcji.

Jeżeli przysługuje Ci pełne prawo do odliczenia, to po prostu wykazujesz fakturę w ewidencji zakupów.

Sytuacja natomiast zmieni się jeżeli kupujesz towar od podmiotu zagranicznego

Nabycie towaru w ramach dostawy z montażem od podmiotu zagranicznego

Może być tak, że kupujesz towar z montażem od podmiotu zagranicznego – tj. z siedzibą w UE albo poza UE.

Wówczas musisz zweryfikować czy jest on zarejestrowany do VAT w Polsce.

Jeżeli tak, to skutki nabycia są analogiczne jakby dostawcą był podmiot polski. Zagraniczny sprzedający jest wówczas zobowiązany rozliczyć VAT od tej sprzedaży – otrzymasz więc fakturę z wykazanym VAT, którą ewentualnie możesz odliczyć.

Jeżeli natomiast podmiot zagraniczny nie jest zarejestrowany do VAT w Polsce i nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, to zastosowanie znajduje art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT.

Zgodnie z tą regulacją, na Tobie, jako nabywcy, ciąży obowiązek rozliczenia VAT w ramach odwrotnego obciążenia.

W takim przypadku musisz wykazać podstawę opodatkowania i podatek należny wynikający z tego nabycia. W cz. ewidencyjnej JPK służą do tego pola K_31 i K_32.

Oczywiście jeżeli przysługuje Ci pełne prawo do odliczenia VAT, to wykazany podatek należny stanowi dla Ciebie jednocześnie kwotę VAT do odliczenia.

Co ważne, nie ma znaczenia czy dostawca jest z państwa UE czy też spoza UE. Nie rozpoznajesz w takim przypadku ani WNT ani importu towarów. Transakcja stanowi dla Ciebie nabycie towaru w ramach dostawy z montażem, którą rozliczamy odrębnie w ww. polach JPK.

Szczegółową analizę art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT znajdziesz w artykule Nabycie towaru w Polsce od podmiotu zagranicznego – skutki w VAT.

Piotr Kępisty

Jestem doradcą podatkowym, prawnikiem i specjalizuję się w podatku VAT. Więcej o mnie...

Komentarze (3) Napisz komentarz

  1. Witam Panie Piotrze.
    Bardzo ciekawy artykuł.Cały dzien spedziłem na szukaniu w internecie tego zagadnienia i wkoncu dotarłem do Pana.
    Mam pytanie odnosnie dokumentowania sprzedazy do UK w przypadku gdy w polsce prowadze firme i jestem jednoczesnie zarejestrowany do brytyjskiego vatu ( posiadam VAT ID) Interesuje mnie czy dokumentując taka sprzedaż do Wielkiej Brytani po brexicie z usługą montazu powinienem wystawic dwie faktury, jedną w Polsce do udokumentowanie polskiemu US z vatem NP a drugą w Anglii z brytyjskim nipem do udokumentowania 20% vatu. Czy to jest błędne założenie. Wiem że w UK musze wystawic fre z 20% vatem. Jest mi Pan w stanie pomóc w tym temacie? Moja księgowa tego nie może ogarnąć.Nawet w formie płatnej konsultacji.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wymagane pola są zaznaczone *.