Kiedy import usług jest neutralny w VAT?

Dzisiaj kolejny wpis dotyczący importu usług. Przedstawiłem już metodę na ustalenie czy występuje import usług oraz kiedy należy wykazać podatek należny z tytułu importu usług.

Jeżeli nie udało Ci się jeszcze przeczytać ww. wpisów, to proszę zacznij od ich lektury.

Jeżeli natomiast masz już je przerobione, to udało Ci się ustalić:

  • czy masz do czynienia z importem usług oraz
  • kiedy musisz wykazać podatek należny z tytułu importu usług.

Wykazanie podatku należnego w deklaracji VAT wiąże się z koniecznością jego zapłaty do urzędu skarbowego.

W przypadku importu usług masz jednak do czynienia z nabyciem usługi. Skoro coś nabywasz, to sprawdź czy przypadkiem nie przysługuje Ci prawo do odliczenia.

Jeżeli tak, to wykazany podatek naliczony pomniejszy Ci zadeklarowaną kwotę podatku należnego. Jeżeli wartości te będą identyczne, to import usług okaże się dla Ciebie neutralny (kwota podatku naliczonego pomniejszy do zera podatek należny z tytułu importu usług).

Wpis zaktualizowany do stanu prawnego na dzień 26 września 2022 r.

Kiedy przysługuje Ci prawo do odliczenia?

Gdy zakup związany jest ze sprzedażą opodatkowaną

Podstawowym przepisem regulującym prawo do odliczenia jest art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Stanowi on, że jeśli nabytą usługę wykorzystujesz do wykonywania czynności opodatkowanych, to przysługuje Ci prawo do odliczenia.

Dany zakup musi być więc powiązany ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu stawką 0%, 5%, 8% i 23%. Poniżej przykłady związku nabytej usługi ze sprzedażą opodatkowaną:

– Sprzedajesz towary w ramach WDT (stawka 0%). Aby je przewieźć zamawiasz usługi transportowe.

– Świadczysz usługi marketingowe (stawka 23%). Wykonując je kupujesz reklamy na Google i na Facebooku.

– Sprzedajesz towary w sklepie spożywczym (stawki 5%, 8% i 23%). Kupujesz oprogramowanie do obsługi sprzedaży.

– Świadczysz usługi fryzjerskie (stawka 8%). Kupujesz pracownikom szkolenia online o produktach.

Jak widzisz przykłady dotyczą sytuacji, gdy występuje sprzedaż opodatkowana. Zakupione usługi wykorzystywane są do realizacji tej sprzedaży. W takim przypadku nabycia te pozwalając Ci skorzystać z prawa do odliczenia.

Gdy zakup związany jest ze sprzedażą poza terytorium kraju (NP)

Dotyczy to przypadku, gdy sprzedaż nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce. Wówczas sprzedający wystawia fakturę bez stawki i kwoty VAT oraz umieszcza na niej adnotację „odwrotne obciążenie”.

Są to przypadki, gdy z przepisów o miejscu świadczenia wynika, że państwem opodatkowania nie jest Polska.

Za transakcję taką uznajemy np. eksport usług albo dostawę z montażem poza terytorium Polski.

Gdyby nie było żadnych szczególnych regulacji, to na podstawie art. 86 ust. 1 nie dałoby się skorzystać z prawa do odliczenia. Warunkiem wynikającym z tego przepisu jest bowiem związek zakupu ze sprzedażą opodatkowaną w Polsce. Tutaj mamy natomiast do czynienia ze sprzedażą, która w ogóle nie podlega VAT w naszym państwie.

Na szczęście mamy art. 86 ust. 8 ustawy o VAT. Wynika z niego, że podatnik ma prawo do odliczenia jeżeli nabyte towary/usługi dotyczą dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju, jeżeli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju, a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami.

Aby zastosować ten przepis musisz więc sprawdzić czy takie nabycie, gdyby było związane z sprzedażą krajową, dawałoby prawo do odliczenia. Chodzi tutaj o sprawdzenie czy Twoja sprzedaż realizowana w Polsce, podlegałaby opodatkowaniu wg odpowiedniej stawki VAT (konieczne jest stworzenie takiego hipotetycznego modelu). Musisz więc sprawdzić czy nie byłaby ona np. zwolniona z VAT.

Poniżej zakupy, które powiązane są ze sprzedażą poza terytorium Polski:

– Nabywasz usługę promocji Twojego ogłoszenia o pracę na Linkedin – Twoja działalność polega na tworzeniu oprogramowania, a swoje usługi sprzedajesz jedynie kontrahentom spoza Polski (eksport usług);

– Sprzedajesz linię produkcyjną na rzecz kontrahenta z Niemiec. Twoi pracownicy jadą tam na tydzień w celu dokonania specjalistycznego montażu. Nabywasz usługę transportową, która polega na przewozie elementów do montażu do Niemiec (jest to dostawa z montażem, która podlega VAT w Niemczech).

Jak widzisz nabyte usługi powiązane są jedynie ze sprzedażą poza terytorium kraju.

Zarówno sprzedaż oprogramowania, jak i linii produkcyjnej, gdyby została zrealizowana w Polsce, podlegałaby opodatkowaniu wg 23% stawki VAT (hipotetyczny model). Spełniony jest zatem warunek do odliczenia przy nabyciu tych usług.

Gdy zakup związany jest z transakcjami finansowymi świadczonymi poza UE

Innym przypadkiem, gdy może Ci przysługiwać prawo do odliczenia, to związek zakupu z transakcjami finansowymi świadczonymi poza UE. Wynika to z art. 86 ust. 9 ustawy o VAT.

Chodzi tutaj o usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz pkt 37-41. Są to np. usługi ubezpieczeniowe, udzielania pożyczek, udzielania poręczeń, w zakresie prowadzenia rachunków pieniężnych.

Usługi te muszą podlegać opodatkowaniu poza UE na podstawie art. 28b albo art. 28l ustawy o VAT. Będą to następujące sytuacje:

– Udzielasz pożyczek wyłącznie na rzecz konsumentów z Ukrainy. W celu wykonania tych usług nabywasz usługi badania zdolności kredytowej pożyczkobiorców.

– Świadczysz usługi ubezpieczeniowe firmom z Norwegii. Nabywasz oprogramowanie do obsługi klientów.

Jak widzisz wymienione wyżej świadczenia to usługi finansowe.

Pierwsza będzie podlegała opodatkowaniu na Ukrainie (na podstawie art. 28l pkt 5 ustawy o VAT), a druga w Norwegii (na podstawie art. 28b ustawy o VAT). Zakupy powiązane z tymi świadczeniami będą jednak dawały prawo do odliczenia na podstawie art. 86 ust. 9 ustawy o VAT.

Brak możliwości odliczenia, gdy wykonujesz usługi zwolnione z VAT

W trzech ww. punktach opisałem kiedy przysługuje Ci prawo do odliczenia.

Jeżeli dokonujesz wyłącznie sprzedaży krajowej, to musisz zweryfikować czy nabyta usługa nie jest powiązana ze sprzedażą podlegającą zwolnieniu z VAT.

A więc czy Twoja sprzedaż nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 43 albo art. 113 ustawy o VAT. Przykłady:

– Osoba prowadząca jednoosobową działalność – usługi strzyżenia psów, nie przekracza 200 tys. zł obrotu, a więc korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Osoba ta kupiła kurs online.

– Nauczyciel, który organizuje korepetycje dla uczniów kupuje program do obsługi księgowej. Korzysta on ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy o VAT.

Usługi nabyte do wykonywania ww. czynności nie dają prawa do odliczenia. Są bowiem powiązane ze sprzedażą zwolnioną z VAT.

Wówczas, jeżeli nabyta usługa będzie importem usług i po przeczytania artykułu Kiedy rozliczyć VAT od importu usług wychodzi Ci, że VAT podlega wykazaniu w deklaracji, to musisz go zapłacić do urzędu skarbowego!

W takim przypadku import usług nie jest neutralny dla nabywcy.

Nabyta usługa daje prawo do odliczenia – gdzie znajdę kwotę VAT?

Jeżeli na podstawie ww. punktów ustalisz, że nabyta przez Ciebie usługa daje Ci prawo do odliczenia, to możesz tę kwotę wykazać w deklaracji VAT jako podatek naliczony.

Kwotę podatku naliczonego stanowi dla Ciebie wówczas kwota wykazanego z tytułu importu usług podatku należnego (art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o VAT).

Kwoty te są identyczne, co oznacza, że nie będzie konieczności zapłaty VAT do urzędu skarbowego 🙂

Uwaga jednak na wyjątki! 🙁

Wyjątek 1 – wyłączenia z prawa do odliczenia

Jeżeli dokonasz nabycia usługi, której dotyczy wyłączenie z prawa do odliczenia, to nie możesz wykazać podatku naliczonego (mimo, że usługa związana jest z wykonywaniem czynności dających prawo do odliczenia).

W praktyce chodzi tutaj o wyłączenie dla usług noclegowych i gastronomicznych (art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Przykład:

Nabyliśmy w ramach importu usług – usługę gastronomiczną. Odsprzedajemy tę usługę na rzecz podmiotu powiązanego. Import usług nie będzie dla nas neutralny ponieważ nie możemy wykazać podatku naliczonego z tytułu usługi gastronomicznej. Musimy więc odprowadzić 8% podatku należnego.

Wyjątek 2 – usługi związane z pojazdem samochodowym

Jeżeli kupisz usługę, która związana jest z pojazdem samochodowym, dla którego możesz odliczyć jedynie 50% kwoty podatku naliczonego, to od takiej usługi również możesz wykazać jedynie 50% kwoty VAT (chodzi o ograniczenie z art. 86a ustawy o VAT).

W takim przypadku konieczne będzie zapłacenie połowy kwoty VAT do urzędu skarbowego. Poniżej przykład:

W czasie podróży w Niemczech konieczne było przeprowadzenie naprawy pojazdu. Wykonała ją dla nas niemiecka firma. W takim przypadku dochodzi do importu usług. Jeżeli wydatki związane z naprawianym pojazdem podlegają 50% ograniczeniu, to będziemy mogli wykazać jako podatek naliczony jedynie 50% kwoty VAT należnego. A więc pozostałe 50% będzie podlegało wpłacie do urzędu skarbowego.

Wyjątek 3 – działalność mieszana

Trzeci wyjątek dotyczy przypadków, gdy nasz zakup powiązany jest zarówno z działalnością opodatkowaną, jak i działalnością niepodlegającą VAT albo działalnością zwolnioną z VAT.

Tacy podatnicy dokonują odliczenia VAT przy wykorzystaniu proporcji określonych w art. 90 lub art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.

Jeżeli w swojej działalności stosujesz proporcję i zakupiona usługa powiązana jest z taką działalnością mieszaną, to podatek naliczony możesz wykazać jedynie po zastosowaniu proporcji. Poniżej przykład:

Uczelnia publiczna zakupiła licencję na oprogramowanie Microsoft. Komputery, dla których przeznaczona jest licencja wykorzystywane są wyłącznie w dziale finansowym uczelni. Dział ten zajmuje się całą działalnością uczelni, zarówno podlegającą VAT, zwolnioną z VAT, jak i pozostającą poza zakresem VAT. Jeżeli nabycie stanowi import usług to kwotę podatku naliczonego należy obliczyć stosując odpowiednie proporcje. Pozostała kwota (niepodlegająca odliczeniu według proporcji), musi zostać zapłacona do urzędu skarbowego.

Podsumowanie

Przy imporcie usług kwotę podatku naliczonego stanowi dla Ciebie wykazana kwota VAT. Transakcja będzie wtedy dla Ciebie neutralna.

Aby tak jednak było musisz:

  • upewnić się czy usługa powiązana jest ze sprzedażą dającą prawo do odliczenia (pkt 1 artykułu);
  • ustalić czy na pewno przysługuje Ci 100% odliczenia (pkt 2 artykułu).

Dziękuję jeśli udało Ci się dotrzeć do tego miejsca 🙂 Jeśli uważasz, że artykuł może się komuś przydać to proszę podziel się nim.

Piotr Kępisty

Jestem doradcą podatkowym, prawnikiem i specjalizuję się w podatku VAT. Więcej o mnie...

Komentarze (4) Napisz komentarz

  1. Czy może pan poprowadzić temat stosowanych stawek VAT przy dostawach towarów/produktów Polska-Polska, Polska UE, Polska-poza UE w zakresie reguł INCOTERMS oraz dostaw łańcuchowych

    Odpowiedz

    • Planuję również wpisy w tym temacie. Jeszcze czeka nas co najmniej jeden wpis o imporcie usług, a później planuję serię o transakcjach łańcuchowych. Dzięki za propozycję i pozdrawiam! 🙂

      Odpowiedz

    • Jeżeli jest nabycie usługi od podatnika zagranicznego i spełnione warunki z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT to tak. Oczywiście pod warunkiem nabycia usługi przez polskiego podatnika.

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wymagane pola są zaznaczone *.