Stawka 0% przy zaliczce w eksporcie towarów

stawka 0% zaliczka eksport

Otrzymanie zaliczki w eksporcie towarów rodzi obowiązek rozpoznania obowiązku podatkowego.

Przy spełnieniu warunków określonych w ustawie, masz jednak możliwość zastosowania 0% stawki VAT.

Jeżeli chcesz się dowiedzieć czym jest eksport towarów, kiedy mamy do czynienia z eksportem bezpośrednim i pośrednim oraz w jaki sposób przy tego typu transakcji powstaje obowiązek podatkowy, to przeczytaj wcześniejszy wpis w tym temacie pt. Eksport towarów w VAT.

Zasady stosowania stawki 0% przy dostawie eksportowej opisałem natomiast w artykule Stawka 0% w eksporcie towarów.

Stawka 0% przy zaliczce na poczet eksportu towarów

Podstawą prawną stosowania stawki 0% dla zaliczki są art. 41 ust. 9a i 9b ustawy o VAT.

Pierwszy z ww. przepisów daje Ci prawo do jej zastosowania pod warunkiem, że towary zostaną wywiezione poza UE w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym otrzymano zaliczkę oraz że w tym terminie zgromadzisz dokument IE599.

Drugi z tych przepisów dotyczy przypadków, gdy wywóz towarów nastąpił po upływie 6 miesięcy. Przy czym możesz go zastosować wyłącznie w sytuacji, gdy ich wywóz w późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw.

Wymóg wywiezienia towarów w ciągu 6 miesięcy

Na podstawie art. 41 ust. 9a ustawy masz prawo zastosować stawkę 0% jeżeli:

  • towary zostaną wywiezione w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym otrzymasz zaliczkę oraz
  • w tym samym terminie uzyskasz dokument potwierdzający wywóz towarów poza UE.
W styczniu otrzymujesz zaliczkę na poczet eksportu towarów. Od razu możesz zastosować stawkę 0%. Musisz jednak zweryfikować czy ich wywóz nastąpi w ciągu 6 miesięcy – a więc do końca lipca. W tym samym terminie musisz zasadniczo uzyskać dokument potwierdzający wywóz.

Do końca 2020 r. termin ten wynosił 2 miesiące. Zmiana na 6 miesięcy została wprowadzona w pakiecie SLIM VAT, który opisywałem w artykule Pakiet SLIM VAT – zmiany na 2021 r.

Jaki dokument muszę uzyskać?

Dokumentem wymaganym dla zastosowania stawki 0% jest zasadniczo komunikat IE599 w wersji XML otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych.

Jest to ten sam dokument, który stosujesz przy stawce 0% w dostawie eksportowej. Przez jego wydanie organ celny potwierdza wywiezienie towarów poza UE.

Tutaj przeczytasz szerzej na temat dokumentów wymaganych przy eksporcie towarów.

Co jeśli wywóz nastąpi w terminie 6 miesięcy, ale nie uzyskam komunikatu IE599?

Może się zdarzyć, że wywóz towaru nastąpi pod koniec 6-miesięcznego okresu, a Ty nie zdążysz jeszcze uzyskać komunikatu IE599.

Przepisy pozwalają Ci jednak czekać na jego otrzymanie do upływu terminu do złożenia deklaracji podatkowej za miesiąc następujący po tym 6 miesiącu.

Powyższe wynika z tego, że w art. 41 ust. 9a ustawy przewidziano odpowiednie stosowanie art. 41 ust. 7, który takie rozwiązanie przewiduje w przypadku dostawy eksportowej.

W styczniu otrzymujesz zaliczkę na poczet eksportu towarów i od razu stosujesz stawkę 0%. Wywóz towarów nastąpił 30 lipca, nie udało Ci się jednak uzyskać do końca lipca komunikatu IE599. Jeżeli dokument ten otrzymasz do 25 września, to nie musisz korygować stawki 0%.
Czy żeby czekać na IE599 przy zaliczce muszę posiadać IE529?

Muszę Ci zwrócić uwagę, że Ministerstwo Finansów sugeruje, że oczekiwanie na uzyskanie IE599 jest możliwe jeśli posiadamy dokument celny potwierdzający procedurę wywozu.

W ten sposób MF uznało w projekcie objaśnień podatkowych dot. pakietu SLIM VAT (na str. 42).

Ja nie widzę jednak ku temu podstaw. W art. 41 ust. 9a ustawy nie odwołano się do ust. 8, który taki wymóg przewiduje. Stosuje się ten ustęp w przypadku stawki 0% przy dostawie eksportowej.

Moim zdaniem więc posiadanie tego dokumentu nie jest w tym przypadku konieczne.

W mojej opinii możemy więc czekać na uzyskanie komunikatu IE599 pod warunkiem, że towary zostały wywiezione poza UE w terminie 6 miesięcy. I nie trzeba w tym terminie gromadzić komunikatu IE529 potwierdzającego procedurę wywozu.

Co jeśli nie uzyskam w terminie komunikatu IE599?

Jeżeli nie uzyskasz komunikatu IE599 w terminie, to musisz skorygować uprzednio zastosowaną stawkę 0%. Niestety takiej korekty nie dokonujesz na bieżąco, lecz musisz się cofnąć do daty powstania obowiązku podatkowego.

Stosujesz wówczas stawkę właściwą dla dostawy danego towaru w Polsce.

W styczniu otrzymujesz zaliczkę na poczet eksportu towarów (maszyny rolnicze) i od razu stosujesz stawkę 0%. Ich wywóz nastąpił do końca lipca. Do 25 września nie uzyskujesz jednak komunikatu IE599. Musisz więc skorygować deklarację za styczeń i opodatkować zaliczkę przy zastosowaniu 23% stawki VAT.

Co jeśli z opóźnieniem uzyskam komunikat IE599?

Jak wskazałem w punkcie wyżej, jeśli w określonym terminie nie zgromadzisz komunikatu IE599, to musisz opodatkować zaliczkę wg odpowiedniej stawki VAT.

Jeżeli jednak później zgromadzisz komunikat IE599, to możesz na nowo zastosować stawkę 0%.

Wówczas odpowiednio stosujemy art. 41 ust. 9 ustawy o VAT.

Przepis ten pozwala dokonać korekty podatku należnego w rozliczeniu z okres, w którym otrzymasz ten dokument.

W styczniu otrzymujesz zaliczkę na poczet eksportu towarów (maszyny rolnicze) i od razu stosujesz stawkę 0%. Ich wywóz nastąpił do końca lipca. Do 25 września nie uzyskujesz jednak komunikatu IE599. Musisz więc skorygować deklarację za styczeń i wykazać zaliczkę ze stawką 23%. Komunikat ten wpływa do Ciebie 12 grudnia. Korekty in minus podatku należnego możesz dokonać w rozliczeniu za grudzień.

Wywóz towarów w późniejszym terminie uzasadniony „specyfiką realizacji danych dostaw”

Zgodnie z art. 41 ust. 9b ustawy o VAT, możliwe jest zastosowanie stawki 0% do zaliczki jeżeli towary zostaną wywiezione później niż w terminie 6 miesięcy.

Dotyczyć to może jednak wyłącznie sytuacji, gdy:

wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

Art. 41 ust. 9b ustawy o VAT.

Niestety przepisy nie definiują co przez to rozumieć.

Wydaje się jednak, że ta specyfika dostaw może być uzasadniona:

  • czasem niezbędnym do wykonania danego towaru (np. długotrwały, złożony i wieloetapowy proces produkcji);
  • koniecznością dostosowania danego towaru do indywidualnych wymogów kupującego (np. niestandardowa produkcja, która zajmuje więcej czasu);
  • charakterystyką dostaw realizowanych w danej branży (np. zamówienia w branży surowcowej o ograniczonej podaży gdzie zaliczka wpłacana jest nawet kilka lat przed realizacją dostawy, ale zapewnia kupującemu otrzymanie tego surowca w określonym terminie).

Wówczas wskazane jest posiadanie dokumentacji, która potwierdzi, że dostawa jest realizowana na takich specyficznych warunkach. Ciężar udowodnienia, iż tak jest ciąży oczywiście na Tobie. 😉

Pamiętaj, że nie możesz podciągnąć pod „specyfikę” takich zdarzeń jak:

  • opóźnienia w transporcie, dostawie surowców do produkcji;
  • działanie siły wyższej (awarie lub problemy techniczne wydłużające produkcję);
  • nieterminowe odebranie towarów przez kontrahenta.

Specyfika realizacji danego rodzaju dostaw wynikać musi z obiektywnych przesłanek istniejących w momencie zawarcia kontraktu. To znaczy, że od początku wiemy, że np. produkcja będzie wydłużona bo zamówienie jest nietypowe.

Jeżeli jednak mamy standardowe zamówienie, które realizowane jest dłużej z uwagi na czynniki niezależne od sprzedającego, to nie daje to możliwości skorzystania z art. 41 ust. 9b ustawy o VAT.

Piotr Kępisty

Jestem doradcą podatkowym, prawnikiem i specjalizuję się w podatku VAT. Więcej o mnie...

Komentarze (8) Napisz komentarz

  1. Dzień dobry,

    Otrzymałam zaliczkę do eksportowanych towarów do Islandii. W miesiącu, w którym wpłynęła zaliczka wykazałam w deklaracji eksport ze stawką 0%. Wywóz towaru nastąpił w ciągu 2 miesięcy, jednak nie udało się na czas pozyskać dokumentów potwierdzających wywóz. W związku z tym, wiem że muszę skorygować wykazaną stawkę, z 0% na 23% cofając się do momentu powstania obowiązku podatkowego, jednak jak powinnam wykazać to w deklaracji? jako sprzedaż krajową ze stawką 23%?

    Odpowiedz

  2. Witam,
    w momencie otrzymania zaliczki na poczet eksportu powstaje obowiązek podatkowy.
    Czy należy wystawić fakturę zaliczkową? I na jej podstawie wykazać eksport ze stawka 0% w deklaracji za miesiąc w którym wpłynęła zaliczka?
    Czy błędne jest nie wystawienie faktury zaliczkowej, a dopiero faktury eksportowej w momencie wywozu i wtedy wykazanie eksportu ze stawką 0% jeśli zachowany jest termin 6 miesięcy od otrzymania zaliczki?

    Odpowiedz

    • Dzień dobry, faktura zaliczkowa musi być wystawiona i na tej podstawie wykazana zaliczka w JPK z zastosowaniem 0%. Czekanie 6 miesięcy i wykazanie samej dostawy byłoby błędem.

      Odpowiedz

  3. Dzień Dobry
    Mam pytanie. Otrzymałam 100% zaliczkę w lutym 2021. Wykazałam w deklaracji za luty ze stawką VAT 0%. W marcu wyjechał towar. W kwietniu otrzymałam komunikat IE529 (przed terminem złożenia deklaracji za marzec), natomiast do dnia dzisiejszego nie otrzymałam komunikatu IE599. Czy w związku z brakiem komunikatu IE599 do 25 maja powinnam skorygować luty i wykazać zaliczkę ze stawka 23%, a jeśli nie, to do jakiej daty mogę czekać na komunikat IE599?

    Odpowiedz

  4. Dzień Dobry,
    Kontrahent Ukraiński zapłacił zaliczkę na towary , wystawiono FV zaliczkową , która poszła do JPK, w kolejnym miesiącu rozpoczęto procedure wywozui wystawiono FV końcową ( nie ujmowana w JPK) , okazało się że kontrahent nie spełnia wymogów formalnych, towar wrócił na magazyn – powstała korekta FV końcowej , i pytanie akm skorygować stawkę 0 skoro do JPK poszło z FV zaliczkowej a towar wrócił na Magazyn.

    Odpowiedz

  5. Dzień Dobry
    Mam pytanie. Otrzymałam pierwszą zaliczkę w lutym 2022. Wykazałam w deklaracji za luty ze stawką VAT 0%. W marcu 2022 otrzymałam drugą zaliczkę ,wystawiłam fakturę zaliczkową wykazałam ze stawką 0%, towar wyjechał w marcu 2022 wystawiłam fakturę zaliczkową końcową, klient zapłacił wartość końcową również w macu 2022. Do dnia dzisiejszego nie otrzymałam komunikatu IE599. Czy w związku z brakiem komunikatu IE599 mogę zastosować stawkę 0% ? Do kiedy muszę otrzymać komunikat IE599 by nie korygować deklaracji?

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wymagane pola są zaznaczone *.